Nguyên lý tập luyện
Cố gắng đều đặn mà thành tích vẫn chững lại thường vì bỏ qua bốn nguyên lý tập luyện: cụ thể, quá tải tăng dần, cá nhân hóa và tính khả nghịch.
Một số người có ý chí rất cao, duy trì tập luyện đều đặn, thậm chí tập rất vất vả nhưng thành tích không cải thiện bao nhiêu, hoặc trải qua một thời gian dài chững lại không tiến bộ. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến động lực tập luyện.
Trong khi đó, một số khác tập luyện với quan điểm có còn hơn không, tập được bao nhiêu hay bấy nhiêu. Kết quả là chỉ sau vài buổi đầu đã thấy thay đổi tích cực, nhưng các buổi tiếp theo gần như chỉ để vui vẻ hơn là cải thiện thể chất và thành tích.
Đây là vài ví dụ cho thấy chưa nắm vững nguyên lý tập luyện sẽ làm hiệu quả giảm dần theo thời gian, khi cơ thể dần thích ứng với khối lượng và cường độ tập.
Việc tập luyện được tối ưu khi nắm vững bốn nguyên lý sau.
Cụ thể
Cơ thể thích nghi và thay đổi theo từng kích ứng khác nhau. Do đó nguyên lý tập luyện cụ thể, Specific hay SAID (Specific Adaption to Imposed Demands), chính là cơ thể sẽ đáp ứng đúng cho yêu cầu cụ thể mà ta đòi hỏi.
Để nâng cao thành tích một môn nào đó, ví dụ chạy bộ, thì các bài tập hay động tác phải kích ứng vào những bộ phận cơ thể liên quan đến môn chạy, hoặc mô phỏng lại động tác chạy.
Quá tải tăng dần
Càng về sau cơ thể càng đòi hỏi kích ứng mạnh hơn để phản hồi lại. Do đó cần tăng dần kích ứng, hay còn gọi là quá tải tăng dần, thông qua việc tăng cường độ, thời gian và tần suất của bài tập.
Nếu tất cả các buổi tập bạn không cảm thấy sự gắng sức, hoặc cơ thể không có dấu hiệu đã bị đẩy tới giới hạn, thì hiệu quả tập luyện sẽ giảm.
Cá nhân hóa
Mỗi người phản hồi khác nhau với cùng một kích thích, do đó bài tập hay kế hoạch tập luyện cần được tùy chỉnh cho từng cá nhân.
Vì vậy, tìm một kế hoạch hay giáo án nào đó rồi tự áp dụng cho mình có thể không hiệu quả. Cũng phải rất cẩn trọng khi so sánh các vận động viên với nhau, vì mỗi người có nền tảng khác nhau, từ độ mạnh của cơ, độ linh hoạt của khớp… cho đến điều kiện tập luyện như cuộc sống, thời gian, ngân sách, thiết bị…
Tính khả nghịch
Nếu không duy trì sự gắng sức thì sự thích nghi cũng mất đi và cơ thể quay về trạng thái cũ.
Gần như một tuần không tập là mất thành quả trước đó. Do đó cần duy trì tập luyện đều đặn để giữ vững thành tích.
Lời cuối
Bây giờ bạn hãy hình dung một cao thủ võ lâm như Lệnh Hồ Xung, ngày ngày chỉ ăn rồi uống rượu, chỉ cần lên núi tập trung một thời gian ngắn là có thể thắng rất nhiều cao thủ, liệu có khả thi hay chỉ là một giấc mơ của nhân loại. 🙂