Home control, Home automation and Smart Home
Home Control, Home Automation và Smart Home hay bị dùng lẫn lộn, nhưng thực ra là ba cấp độ khác nhau — và vì sao nhà thông minh đúng nghĩa vẫn chưa tới.
Những từ này được dùng rất nhiều nhưng chúng ta chưa hiểu một cách rõ ràng. Bài viết này giải quyết vấn đề đó.
Đầu tiên phải nói đến Internet of Things (IoT) là khái niệm đề cập đến một thế hệ các vật thông minh (smart device) mà không chỉ được chúng ta điều khiển thông qua nút bấm hoặc remote mà còn có những giao tiếp cho phép chúng trao đổi thông tin và điều khiển nhau. Ví dụ cổng báo cho máy điều hòa bắt đầu điều chỉnh nhiệt độ phù hợp khi chủ nhân đã về tới nhà
Tuy nhiên chưa có một quy chuẩn về cách trao đổi của các thiết bị này giống như mỗi thiết bị nói một thứ tiếng và ngoài ra thì các thiết bị cũng không được thiết kế để điều khiển quản lý nhau như ví dụ trên, nhà sản xuất máy lạnh không muốn thiết bị mở cổng có thể điều khiển được máy lạnh của mình.
Để giải quyết vấn đề, chúng ta cần một thiết bị có thể giao tiếp với các thiết bị khác và quản lý điều khiển chúng. Thiết bị này được gọi là hub hay gateway
Ở mức thấp nhất là hub có thể kết nối với các thiết bị và điều khiển được chúng nếu được. Ví dụ như là hub biết bóng đèn đang tắt hay mở và có thể bật tắt nếu cần hoặc hub có thể đọc được giá trị cảm biến độ ẩm. Hub như vậy có thể cung cấp tính năng gọi là Home Control.
Một mức cao hơn là cho phép người dùng có thể thiết lập các mệnh lệnh dựa trên thông tin hub thu thập được ở tầng home control. Ví dụ như trời tối (cảm biến ánh sáng báo về hay đồng hồ) và có người vào phòng thì bật đèn. Hub có khả năng này gọi là Home Automation.
Smart Home là mức cao nhất và chưa hoàn toàn có sẵn ở hiện tại mà có thể phải trong tương lai. Đó là hệ thống có thể tự học và điều chỉnh sau đó điều khiển cho phù hợp các sự kiện.
Ví dụ khi người A đi làm về thường mua sẵn đồ ăn và chuẩn bị nấu nướng nên sẽ đi thẳng đến bếp để đồ ăn hay cất vào tủ lạnh. Sau đó mới về phòng ngủ thay đồ và chuẩn bị bữa tối. Thứ tự sự kiện là cửa chính mở, đèn bếp mở, đèn phòng ngủ mở… Hệ thống học được quy trình này và cho mở đèn bếp và đèn phòng ngủ khi người A về.
Người B thì mở đèn phòng khách và phòng ngủ nên khi người B về hệ thống sẽ mở đèn hai phòng này theo kinh nghiệm đã học được.
Một thiết bị gần với mô tả này là cảm biến Nest. Dựa vào sự thay đổi nhiệt độ mà bạn điều chỉnh máy điều hòa của mình mà Nest sẽ học và điều chỉnh phù hợp
Thách thức hiện tại
Nghe có vẻ đơn giản vậy nên bạn sẽ có câu hỏi tại sao tôi chưa thể có smarthome. Đó là vì một số trở ngại vẫn đang cần giải quyết như sau
Cần nhiều thiết bị IoT hơn nữa
Hiện nay vẫn chưa đủ thiết bị để biến căn nhà của bạn thành smarthome vì đa số thiết bị chỉ là đèn, công tắc, một số cảm biến trong khi để thật sự thông minh thì cần có sự tham gia của tất cả vật dụng trong nhà như tủ lạnh, tivi, bếp…
Càng nhiều thiết bị tham gia thì càng thêm thông tin để phân tích và học được hành vi của con người và trở nên thông minh. Vì vậy một số nhà sản xuất như Samsung đang nhắm đến những môi trường mà tất cả thiết bị Samsung trong nhà sẽ nói chuyện với nhau và cùng nhau phản ứng phù hợp hành vi và thói quen của người sử dụng.
Cần nhiều dữ liệu hơn
Các thiết bị thế hệ đầu chỉ cung cấp các thông tin tối thiểu cần thiết cho việc điều khiển riêng thiết bị đó. Ví dụ máy pha cà phê thông minh hiện tại chỉ cung cấp thông tin là hết hạt cà phê, hết nước chẳng hạn nhưng nếu máy có thể cung cấp thời điểm máy bắt đầu pha và loại cà phê nào thì sẽ tạo ra rất nhiều cơ hội để xây dựng tính năng mới. Đó là chưa kể nếu phối hợp với cảm biến hiện diện và AI thì máy pha cà phê không chờ tới lúc người X tiến gần lại máy để bấm pha ly cappuccino mà từ lúc anh ta hướng lại gần máy thì đã pha và anh ta có thể có ngay ly cafe đúng loại ưa thích mà không cần chờ.
Dễ dùng và tin tưởng được
Việc biến căn nhà hiện tại thành căn nhà thông minh có phải là công việc của một lập trình viên hay kỹ sư cơ điện tử hay là ai cũng có thể làm được. Và khi triển khai xong có dễ dàng sử dụng, giao diện có dễ nắm bắt và điều khiển hay không là các trở ngại cho việc phổ biến smarthome.
Ngoài ra, các thông tin được thu thập trong nhà thuộc loại cá nhân, nó bao gồm hết tất cả cuộc sống của chủ nhân bao gồm cả hành vi tốt lẫn hành vi xấu. Vì vậy không đơn giản để lưu trữ các dữ liệu trên cloud hay tùy tiện sử dụng các phần mềm mà không có sự nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng. Các yếu tố để có thể cân nhắc bên cạnh các yêu cầu bảo mật là sự đơn giản của hệ thống, tính dễ kiểm soát và lưu dữ liệu tại chỗ.
* Thông tin thêm
Người dùng bắt đầu từ bỏ đòi hỏi về sự bảo mật thông tin cá nhân với suy nghĩ dù sao thì các công ty lớn về dữ liệu đã thu thập quá nhiều và nắm quá rõ rồi