Các loại bố cục trong nhiếp ảnh

Nói trước, bài viết này được gom từ những gì tôi lượm lặt trong lớp học, sách vở và các bài trên internet. Nó không chính xác tuyệt đối, mục đích là để tôi luôn nhớ và vận dụng, vì rất nhiều khi giơ máy lên chụp tôi chẳng để ý tới những điều này. Mọi ý kiến đóng góp đều được hoan nghênh và tôi sẽ chỉnh sửa lại cho phù hợp.

Để chụp một bức hình, ngoài các yếu tố kỹ thuật trên máy như tốc độ, khẩu độ, ISO…, bạn còn phải nắm vững nhiều thứ khác nữa mới có một bức hình đẹp. Ở đây tôi nói về bố cục trong nhiếp ảnh. Có ba loại bố cục là ánh sáng, hình ảnh và màu sắc. Nắm rõ và tận dụng khéo léo các loại bố cục sẽ tăng hiệu quả truyền đạt nội dung cũng như tác động tới cảm xúc người xem.

Bố cục hình ảnh

Thường dùng để điều khiển hướng nhìn của mắt, tập trung vào chủ thể hay nội dung cần truyền đạt. Có rất nhiều kiểu từ đơn giản tới phức tạp, tôi chỉ trình bày những kiểu dễ ứng dụng.

• Bố cục trung tâm: kiểu đơn giản nhất mà ai cũng biết và sử dụng, nhưng cũng vì vậy mà đây là bố cục chán nhất.
• Bố cục 1/3: khung hình được chia làm chín ô bằng nhau, đặt chủ thể lên các đường hoặc giao điểm.
• Bố cục đường dẫn: dùng con đường, cầu thang… để hướng mắt người xem vào chủ thể.
• Bố cục ảnh trong ảnh: chủ thể được đóng khung nhờ các chi tiết xung quanh như khung cửa, mắt lưới…

Còn nhiều kiểu bố cục hình ảnh khác có thể tham khảo trên internet.

Bố cục màu sắc

Màu sắc trong nhiếp ảnh được dùng với hai mục đích: gây sự chú ý và tác động tới tâm trạng.

Gây sự chú ý: thông thường tất cả những gì bạn cần là một màu mạnh và bão hòa. Khi người xem vừa nhìn vào tấm hình, họ sẽ bị màu này hút vào một khoảng thời gian; sau đó mắt họ chuyển đi chỗ khác thì lại bị vùng màu này kéo sự chú ý trở lại. Có hai cách dùng màu để gây chú ý: dùng màu đậm và bão hòa trong một cảnh hoàng hôn, hoặc dùng những màu tương phản hòa trộn với nhau như những chiếc lá đỏ, cam, vàng trong mùa thu ôn đới.

Tâm trạng: tạo tâm trạng bằng màu sắc ít được dùng hơn so với gây chú ý, nhưng không có nghĩa là ít hiệu quả hơn. Mỗi màu tạo nên một cảm xúc khác nhau, và vì có rất nhiều màu nên ở đây chỉ liệt kê một màu chính cùng tác dụng của nó.

• Màu xanh dương mang lại cảm giác bình tĩnh, nhẹ nhàng như màu nước biển xanh, bầu trời trong veo, dòng nước, mặt hồ yên tĩnh…
• Màu xanh lá cây mang đến cảm giác tươi tốt, khỏe khoắn, sảng khoái.
• Màu vàng, cam, đỏ là các tông ấm, thường đi kèm cảm giác ấm áp.

Bố cục ánh sáng

Thường dùng nhiều trong chụp ảnh chân dung, với ánh sáng gắt và ánh sáng mềm cùng các kiểu ánh sáng khác nhau.